- جدول دامنه و ادعای هدف.
- بیانیۀ COG منطبق با داده واقعی.
- برنامۀ شواهد لازم برای گسترش دامنه.
تعمیم یک جملۀ تزئینی نیست
بیانیۀ Constraints on Generality پیشنهادی برای روشنکردن دامنه است، نه شرط اجباری همۀ مجلات. معنیداری آماری در یک نمونه، نمایندگی همۀ جمعیتها یا همۀ زمینهها را ثابت نمیکند.
ابتدا ادعای هدف را بنویسید، سپس مسیر از افراد مشاهدهشده تا آن ادعا را توضیح دهید. جمعیت هدف و چارچوب نمونهگیری ممکن است متفاوت باشند؛ همسانی را بدون مدرک فرض نکنید.
پنج محور را جدا بررسی کنید
برای جمعیت، ویژگی و شیوۀ انتخاب؛ برای محیط، مکان و شرایط اجرا؛ برای محرک یا ابزار، دامنه مواد و زبان؛ برای زمان، دوره و تغییرات؛ برای سازوکار، شرایطی را بنویسید که نتیجه به آنها وابسته است.
مثال فرضی: آزمایش تمرین یادآوری روی داوطلبان یک کلاس آنلاین در یک هفته با واژههای فارسی. این طراحی خودکار به یادگیری چندسالۀ کودکان، زبان دیگر یا کلاس حضوری تعمیم نمییابد.
نمونۀ بیانیۀ تکمیلشده
«شواهد این مطالعه به داوطلبان بزرگسال همان درس، تکلیف واژهای فارسی و پیگیری یکهفتهای مربوط است. انتظار تعمیم به درس مشابه مشروط به ابزار و میزان تمرین قابل مقایسه است؛ اثر در کودکان، زبان دیگر و بازۀ بلندتر آزموده نشده است.»
بخش انتظار نظری را از بخش مشاهدهشده جدا کنید. اگر انتظار تعمیم بر نظریه است، منبع و فرض آن را بیان کنید. جملۀ «قابل تعمیم به همۀ دانشجویان» بدون پوشش نمونه و شرایط مناسب قابل دفاع نیست.
چه دادهای ادعا را تقویت میکند؟
تکرار در جمعیت یا موقعیت دیگر، سنجش ناهمگنی و نمونهگیری متناسب میتواند دامنه را بررسی کند. فقط افزایش n در همان کلاس، پوشش زبان، سن یا محیط دیگر را ایجاد نمیکند.
یک جدول «ادعا، شاهد موجود، شرط، شاهد لازم» تهیه کنید. نبود شاهد را با نبود تفاوت واقعی یکسان نگیرید؛ نتیجه بعدی باید با طرح مناسب بررسی شود.
جایگاه در مقاله و تصمیم عملی
بیانیه را با عنوان، چکیده، بحث و پیشنهاد کاربرد هماهنگ کنید. عنوان یا تبلیغ نباید از محدودیتی که در انتهای مقاله پذیرفتهاید فراتر رود.
پیش از توصیه سیاست یا مداخله در زمینه جدید، تفاوت جمعیت، ابزار و هزینه خطا را بررسی کنید. دامنه دقیق، ارزش مطالعه را کم نمیکند؛ به استفاده مسئولانه از آن کمک میکند.
نمونۀ تکمیلشده برای تمرین
این پرونده فرضی است؛ داده، داوری یا پذیرش واقعی را گزارش نمیکند. اعداد فقط برای توضیح تصمیماند.
| تصمیم یا سند | نمونۀ آموزشی | کاری که برای پروژه خود انجام میدهید |
|---|---|---|
| جمعیت | داوطلبان بزرگسال یک درس | نمونه و هدف را جدا بنویسید. |
| محیط | کلاس آنلاین | شرایط انتقال را مشخص کنید. |
| محرک | واژه فارسی | دامنۀ ابزار و زبان را محدود کنید. |
| زمان | پیگیری یک هفته | تداوم بلندمدت را ادعا نکنید. |
| شاهد بعدی | تکرار در محیط و زبان دیگر | طرح لازم برای ادعای جدید را پیشنهاد کنید. |
خروجی و معیار پایان کار
- جدول دامنه و ادعای هدف.
- بیانیۀ COG منطبق با داده واقعی.
- برنامۀ شواهد لازم برای گسترش دامنه.
مرجعِ نسخه و دامنه: Simons, Shoda & Lindsay (2017) — Constraints on Generality · CASP — Critical appraisal checklists
منابع و مطالعه بیشتر
منابع رسمی برای بررسی و مطالعه بیشتر
- Simons, Shoda & Lindsay (2017) — Constraints on Generality تطبیق منبع: 2026-10-06
- CASP — Critical appraisal checklists
- Hernán & Robins — Causal Inference: What If (author-hosted book, 2024 version) تطبیق منبع: 2026-10-06

