راهنمای پژوهش

هوش مصنوعی در پژوهش؛ مسئولیت، منابع و افشا

کاربرد مسئولانه هوش مصنوعی در پژوهش، تأیید مستقل منابع و محاسبات، حفاظت از داده محرمانه و افشای استفاده مطابق سیاست مؤسسه و نشریه.

کدنویسی و نمایش شبکه محاسباتی شبیه‌سازی روی نمایشگر
تهیه‌کننده: مؤسسۀ پژوهشی دکتر دیدگر · آخرین ویرایش: · 3 دقیقه مطالعه
خروجی قابل تحویل
  • دفتر کاربرد AI و کنترل منبع/داده را همراه پیش‌نویس نگه دارید.
کاربرگ تصمیم‌ها و مثال

کاربرد مناسب

برای ایده‌پردازی، توضیح کد، بهبود خوانایی یا سازمان‌دهی یادداشت‌ها، خروجی را به‌عنوان پیشنهاد بررسی کنید. ارجاع، نقل‌قول و محاسبۀ تولیدشده را در منبع یا ابزار اصلی تأیید کنید؛ مدل زبانی پایگاه حقیقت نیست.

حفاظت از اطلاعات

داده شناسایی‌پذیر شرکت‌کنندگان، متن محرمانه داوری و فایل دارای تعهد محرمانگی را بدون مجوز وارد ابزار نکنید. سیاست نگهداری و استفاده از داده هر سرویس را قبل از بارگذاری بررسی کنید.

مسئولیت و افشا

طبق راهنمای ICMJE، ابزار هوش مصنوعی معیارهای مسئولیت نویسندگی را برآورده نمی‌کند. سیاست دانشگاه یا نشریه دربارۀ افشای ابزار، کاربرد و بخش‌های استفاده‌شده را رعایت کنید؛ سیاست‌ها در همهٔ رشته‌ها یکسان نیستند.

کنترل نهایی

نتایج و منابع را مستقل بررسی کنید، سوگیری احتمالی را ارزیابی کنید و یادداشت استفاده از ابزار را نگه دارید. هیچ نمرۀ تشخیص خودکاری به‌تنهایی اثبات قطعی منشأ متن یا تخلف نیست.

دفتر استفاده از ابزار

برای هر کاربرد، نام و نسخه در صورت دسترس، تاریخ، نوع کار، ورودی مجاز و روش راستی‌آزمایی را ثبت کنید. مشخص کنید کدام جمله، کد یا محاسبه با کمک ابزار تهیه شد و چه کسی آن را کنترل کرد. ثبت این موارد، مرور الزامات افشای مؤسسه یا نشریه را آسان‌تر می‌کند.

راستی‌آزمایی مرجع و کد

اگر ابزار عنوان یا DOI پیشنهاد می‌کند، مدرک را در ناشر یا مخزن پیدا و عنوان، نویسنده و متن ادعای مربوط را تطبیق دهید. بازشدن پیوند به‌تنهایی صحت انتساب را ثابت نمی‌کند. کد را روی ورودی کنترل‌شده و مسئله دارای پاسخ معلوم آزمون کنید؛ اجرای بدون خطا با درستی علمی برابر نیست.

تصمیم متناسب با حساسیت

برای داده عمومیِ مجاز، سند منتشرنشده و داده قابل شناسایی قواعد یکسانی فرض نکنید. کمترین اطلاعات لازم را وارد کنید و سیاست واقعی سرویس و مجوز پروژه را بخوانید. اگر امکان استفاده مجاز روشن نیست، ابتدا از مسئول داده یا مؤسسه راهنمایی بگیرید؛ متن توافق‌شده را با فرض عمومی درباره محرمانگی جایگزین نکنید.

پروندۀ آموزشی و تصمیم‌های اجرایی

مثال زیر کاملاً فرضی و آموزشی است؛ از اعداد و متن آن به عنوان نتیجۀ واقعی پژوهش استفاده نکنید.

در تمرین، ابزار AI یک منبع plausible اما ناموجود پیشنهاد می‌کند. عنوان، نویسنده و DOI را در منبع اصلی می‌سنجید؛ اگر سند پیدا نشد، آن را مرجع معتبر معرفی نمی‌کنید. متن علمی باید کمک واقعی ابزار، دامنه استفاده و کنترل انسانی را طبق سیاست محل اظهار کند. داده محرمانه، متن تحت قرارداد و پاسخ شرکت‌کننده را بدون مجوز به ابزار بیرونی نمی‌فرستید. نتیجه ابزار، تأیید متخصص یا نویسندۀ مسئول نیست. نسخه و تاریخ استفاده برای بررسی تغییرهای بعدی اهمیت دارد.

پروندۀ آموزشی و تصمیم‌های اجرایی
مرحلهنمونۀ آموزشیپرسش کنترل
کارکمک در کد یا متن با دامنه مشخصسیاست این استفاده را اجازه می‌دهد؟
منبعارجاع پیشنهادی ناموجود در تمریناصل سند کنترل شده است؟
دادهنمونۀ ساختگی به جای داده محرمانهحق انتقال ورودی دارید؟
بازبینیبررسی منطق، عدد و انتسابنویسنده می‌تواند نتیجه را توضیح دهد؟
اظهارابزار، نسخه، نقش و کنترل انسانیبا کار انجام‌شده مطابق است؟

خروجی تمرین: دفتر کاربرد AI و کنترل منبع/داده را همراه پیش‌نویس نگه دارید.

منابع و مطالعه بیشتر

منابع رسمی برای بررسی و مطالعه بیشتر

این راهنما برای آموزش و برنامه‌ریزی پژوهش است؛ اجرای روش را با طراحی واقعی و شیوه‌نامه مؤسسه تطبیق دهید. سیاست محتوایی
بازگشت به بالا